Việc vận hành máy xét nghiệm miễn dịch đòi hỏi quy trình sử dụng chuẩn xác để duy trì độ ổn định lâu dài. Chỉ một sai sót nhỏ trong điều kiện môi trường, thao tác vận hành hoặc kiểm soát chất lượng cũng có thể làm giảm tuổi thọ thiết bị và ảnh hưởng đến độ tin cậy kết quả. Trong bài viết này, Đất Việt Medical sẽ chia sẻ về quy trình sử dụng máy miễn dịch tự động và bán tự động chi tiết, cũng như cách khắc phục các lỗi thường gặp, đảm bảo máy vận hành tối ưu.

Xem thêm:

• Nguyên lý máy xét nghiệm miễn dịch hóa phát quang Zybio EXI 1820
• Bảo quản máy xét nghiệm miễn dịch cần lưu ý gì?
• Giải thích chi tiết nguyên lý máy xét nghiệm miễn dịch - Nguyên lý hóa phát quang CLIA

Nguyên tắc sử dụng máy xét nghiệm miễn dịch cần biết

Để hệ thống xét nghiệm miễn dịch hoạt động ổn định và duy trì tuổi thọ lâu dài, việc tuân thủ các nguyên tắc sử dụng cơ bản ngay từ đầu là yêu cầu bắt buộc trong thực hành phòng xét nghiệm. Dưới đây là các nguyên tắc mà người sử dụng cần lưu ý:

• Điều kiện môi trường đặt máy: Thiết bị xét nghiệm miễn dịch cần được lắp đặt trong không gian trong nhà, có thông gió tốt và không đặt trực tiếp trước luồng gió điều hòa. Nhiệt độ môi trường phù hợp duy trì trong khoảng 10-30 độ C, độ ẩm từ 35-80 phần trăm để hạn chế ngưng tụ hơi nước và ăn mòn linh kiện. Nguồn điện phải ổn định, tránh dao động điện áp gây ảnh hưởng bo mạch và hệ thống quang học. Khu vực đặt máy cần ít bụi, không rung lắc, tránh ánh nắng trực tiếp, tránh xa nguồn nhiệt, nguồn gió mạnh và các khí ăn mòn hoặc dễ cháy.
• Yêu cầu về nhân sự vận hành: Kỹ thuật viên vận hành máy phân tích miễn dịch cần được đào tạo bài bản về nguyên lý, quy trình hiệu chuẩn, QC và xử lý sự cố cơ bản. Việc sử dụng sai thao tác, bỏ qua bước kiểm tra hoặc xử lý thuốc thử không đúng quy định là nguyên nhân phổ biến làm giảm tuổi thọ hệ thống.
• Kiểm tra máy trước khi chạy mẫu: Trước mỗi ca xét nghiệm, cần kiểm tra trạng thái hệ thống, nhiệt độ buồng phản ứng, tình trạng kim hút, dung dịch rửa và cảnh báo lỗi. Thao tác này giúp phát hiện sớm bất thường, tránh chạy mẫu trong điều kiện không đạt chuẩn.

Hướng dẫn sử dụng máy xét nghiệm miễn dịch đầy đủ cho từng dòng máy

Quy trình vận hành máy miễn dịch có sự khác biệt giữa dòng tự động và bán tự động, tuy nhiên đều cần tuân thủ các bước cốt lõi để đảm bảo độ chính xác và an toàn thiết bị. Quý khách có thể tham khảo quy trình vận hành của từng dòng máy miễn dịch trong nội dung dưới đây:

1. Cách sử dụng máy xét nghiệm miễn dịch tự động

Máy phân tích miễn dịch tự động được thiết kế tối ưu hóa quy trình, song vẫn yêu cầu kỹ thuật viên kiểm soát chặt chẽ từng khâu vận hành. Cụ thể:

• Chuẩn bị mẫu và thuốc thử: Mẫu bệnh phẩm cần được thu thập đúng quy định, ly tâm đạt yêu cầu và bảo quản ở nhiệt độ phù hợp trước khi nạp máy. Thuốc thử phải được lấy ra khỏi kho lạnh đúng thời gian cân bằng nhiệt, kiểm tra hạn dùng và tình trạng cartridge hoặc lọ thuốc thử trước khi lắp vào hệ thống.
• Hiệu chuẩn và QC: Thực hiện hiệu chuẩn theo khuyến cáo của nhà sản xuất khi thay lô thuốc thử, sau bảo trì hoặc khi kết quả QC lệch chuẩn. QC nội bộ cần được chạy định kỳ để theo dõi độ ổn định của máy miễn dịch và kịp thời phát hiện sai lệch hệ thống.
• Chạy mẫu bệnh nhân: Nạp mẫu theo vị trí quy định, kiểm tra mã mẫu và thông số xét nghiệm đã được cài đặt chính xác trên phần mềm. Trong quá trình chạy, cần theo dõi cảnh báo hệ thống để xử lý kịp thời nếu phát sinh lỗi hút mẫu hoặc phản ứng.
• Đánh giá và lưu trữ kết quả: Kết quả cần được kiểm tra, so sánh với QC và dữ liệu lâm sàng trước khi trả kết quả. Dữ liệu xét nghiệm nên được lưu trữ trên hệ thống LIS hoặc phần mềm nội bộ để phục vụ truy xuất và đối chiếu sau này.

2. Cách sử dụng máy xét nghiệm miễn dịch bán tự động

Máy miễn dịch bán tự động yêu cầu nhiều thao tác thủ công hơn, do đó kỹ thuật viên cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sử dụng thiết bị. Quy trình sử dụng máy miễn dịch bán tự động được trình bày cơ bản như dưới đây: 

• Chuẩn bị mẫu và thuốc thử, ủ mẫu thủ công: Mẫu bệnh phẩm và thuốc thử cần được chuẩn bị chính xác về thể tích, nồng độ và thời gian ủ. Việc ủ mẫu thủ công phải tuân thủ nghiêm ngặt thời gian và nhiệt độ để đảm bảo phản ứng miễn dịch diễn ra đầy đủ.
• Hiệu chuẩn và QC: Thực hiện hiệu chuẩn định kỳ theo hướng dẫn kỹ thuật, đặc biệt sau mỗi lần thay thuốc thử. QC cần được chạy song song để kiểm soát sai số phát sinh từ thao tác thủ công.
• Chạy mẫu bệnh nhân: Sau khi hoàn tất các bước tiền phân tích, mẫu được đưa vào máy để đo quang hoặc phát quang tùy nguyên lý. Trong quá trình chạy, kỹ thuật viên cần giám sát liên tục để phát hiện kịp thời các bất thường.
• Đánh giá và lưu trữ kết quả: Kết quả đo cần được đánh giá thận trọng, loại trừ sai số thao tác trước khi ghi nhận và lưu trữ. Việc quản lý dữ liệu khoa học giúp theo dõi xu hướng kết quả và hỗ trợ công tác kiểm soát chất lượng lâu dài.

Các lỗi thường gặp khi sử dụng máy xét nghiệm miễn dịch và cách khắc phục

Trong quá trình vận hành thực tế, máy phân tích miễn dịch có thể phát sinh một số lỗi phổ biến liên quan đến hóa chất, thao tác và điều kiện bảo quản, đòi hỏi phòng xét nghiệm nhận diện đúng để xử lý phù hợp. Cụ thể như sau:

• Lỗi liên quan đến hóa chất và vật tư tiêu hao: Hóa chất miễn dịch nếu không được bảo quản đúng nhiệt độ, sử dụng quá hạn hoặc không cân bằng nhiệt trước khi đưa vào hệ thống có thể gây sai lệch phản ứng. Ngoài ra, việc sử dụng vật tư tiêu hao không tương thích hoặc lắp đặt chưa đúng vị trí cũng làm ảnh hưởng đến quá trình hút mẫu và phản ứng. Giải pháp an toàn là tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn bảo quản của nhà sản xuất, theo dõi hạn dùng, lô thuốc thử và thực hiện QC định kỳ để giám sát độ ổn định.
• Lỗi do thao tác kỹ thuật viên: Các sai sót như nạp mẫu không đúng thể tích, bỏ qua bước kiểm tra trước khi chạy hoặc thao tác chưa đồng nhất giữa các ca xét nghiệm có thể làm giảm độ chính xác. Trường hợp này cần rà soát lại quy trình chuẩn và tổ chức đào tạo định kỳ cho nhân sự vận hành hệ thống xét nghiệm miễn dịch.
• Lỗi do bảo quản máy không đúng điều kiện: Môi trường đặt máy không đạt yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm hoặc có rung lắc kéo dài dễ ảnh hưởng đến hệ thống quang học và cơ cấu cơ khí. Khi di chuyển máy sang vị trí mới, cần thực hiện lại hiệu chuẩn và QC để đảm bảo máy phân tích miễn dịch hoạt động ổn định trở lại.
• Khi cần dừng máy và gọi hỗ trợ kỹ thuật: Với các lỗi phần mềm, lỗi hệ thống lặp lại nhiều lần hoặc cảnh báo vượt ngoài khả năng xử lý thông thường, việc dừng máy và liên hệ đơn vị kỹ thuật là lựa chọn an toàn, giúp tránh rủi ro làm hỏng thiết bị.

Như vậy, việc sử dụng đúng quy trình và kiểm soát tốt các yếu tố vận hành là nền tảng giúp máy xét nghiệm miễn dịch duy trì độ chính xác và tuổi thọ lâu dài. Đất Việt Medical tự hào cung cấp máy phân tích miễn dịch Zybio EXI 1820 chính hãng, chất lượng cao, giá cạnh tranh, và dịch vụ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, xuyên suốt, giúp Quý khách yên tâm đầu tư và khai thác hiệu quả hệ thống xét nghiệm miễn dịch.