Máy xét nghiệm sinh hóa là thiết bị cận lâm sàng quan trọng, hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và đánh giá tình trạng sức khỏe của người bệnh. Để đảm bảo độ chính xác của kết quả xét nghiệm, người vận hành cần hiệu chuẩn thiết bị đúng thời điểm theo chuẩn kỹ thuật. Bài viết này của Đất Việt Medical các thời điểm cần hiệu chuẩn máy phân tích sinh hóa và những lưu ý khi thực hiện, đảm bảo hiệu quả, tránh sai sót khi thực hiện.

Đọc thêm:

• Cách chọn máy xét nghiệm hóa sinh giá tốt
• Nên sử dụng máy sinh hóa tự động hay bán tự động?
• Hướng dẫn sử dụng máy xét nghiệm sinh hóa tự động HETO AU200

Vai trò của hiệu chuẩn khi sử dụng máy xét nghiệm sinh hóa

Hiệu chuẩn là nền tảng bảo đảm độ chính xác và độ tin cậy của kết quả xét nghiệm sinh hóa trong thực hành y khoa hiện đại. Thực hiện hiệu chuẩn máy sinh hóa đem lại nhiều lợi ích sau:

• Giúp máy phân tích sinh hóa thiết lập mối quan hệ chính xác giữa tín hiệu đo và nồng độ thực tế của chất phân tích, từ đó bảo đảm kết quả phản ánh đúng tình trạng sinh học của mẫu bệnh phẩm.
• Giảm nguy cơ sai lệch hệ thống do lão hóa linh kiện, biến động quang học hoặc thay đổi điều kiện môi trường trong quá trình vận hành dài ngày.
• Là cơ sở để hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ QC hoạt động hiệu quả, giúp phòng xét nghiệm phát hiện và xử trí sớm bất thường.
• Bảo đảm tính đồng nhất kết quả giữa các thời điểm xét nghiệm khác nhau, đặc biệt quan trọng với theo dõi bệnh mạn tính hoặc đánh giá đáp ứng điều trị.
• Đáp ứng yêu cầu của các tiêu chuẩn quản lý chất lượng phòng xét nghiệm, góp phần nâng cao uy tín và độ tin cậy chuyên môn.

Khi nào bắt buộc phải hiệu chuẩn máy xét nghiệm sinh hóa?

Máy phân tích sinh hóa được khuyến nghị hiệu chuẩn trong những tình huống sau.

1. Sau khi lắp đặt mới hoặc di chuyển máy

Khi máy sinh hóa được lắp đặt lần đầu hoặc di chuyển sang vị trí khác, các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, độ rung và độ cân bằng có thể thay đổi. Những biến động này ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thống quang học, buồng phản ứng và cơ cấu hút mẫu, khiến đường đo ban đầu không còn chính xác nếu không hiệu chuẩn lại.

2. Khi thay lô hóa chất, thuốc thử mới

Mỗi lô hóa chất đều tồn tại sai khác nhất định về đặc tính phản ứng, độ nhạy và độ ổn định. Việc hiệu chuẩn máy xét nghiệm sinh hóa khi thay lô thuốc thử giúp thiết lập lại đường chuẩn phù hợp, tránh sai lệch nồng độ đo được do khác biệt giữa các lô.

3. Sau bảo trì, sửa chữa hoặc thay linh kiện

Các hoạt động bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện như đèn quang, kim hút mẫu, bơm định lượng đều có thể làm thay đổi đặc tính đo. Do đó, hiệu chuẩn lại máy phân tích sinh hóa là bước bắt buộc để bảo đảm hệ thống trở về trạng thái đo chính xác trước khi tiếp tục sử dụng.

4. Khi kết quả QC không đạt yêu cầu

Khi kiểm soát chất lượng nội bộ cho thấy kết quả QC vượt giới hạn cho phép hoặc có xu hướng lệch kéo dài, hiệu chuẩn trở thành bước cần thiết. Đây là biện pháp kỹ thuật nhằm xác định và khắc phục sai số hệ thống trước khi tiếp tục chạy mẫu bệnh phẩm, bảo vệ độ tin cậy của kết quả xét nghiệm.

Chu kỳ hiệu chuẩn máy xét nghiệm sinh hóa bao lâu là hợp lý?

Chu kỳ hiệu chuẩn máy xét nghiệm hóa sinh được xây dựng linh hoạt dựa trên đặc điểm vận hành thực tế của từng phòng xét nghiệm. Trước hết, hiệu chuẩn cần tuân thủ khuyến cáo từ hãng sản xuất, bởi mỗi dòng máy được thiết kế với hệ thống đo, cảm biến và thuật toán xử lý khác nhau. Ví dụ, với các dòng máy hiện đại như máy phân tích sinh hóa tự động Zybio, nhà sản xuất thường đưa ra hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm độ ổn định lâu dài của đường chuẩn và kết quả đo.

Bên cạnh đó, tần suất sử dụng và công suất xét nghiệm là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chu kỳ hiệu chuẩn. Máy hoạt động liên tục với số lượng mẫu lớn mỗi ngày sẽ chịu hao mòn linh kiện và biến động hệ thống nhanh hơn so với máy chỉ vận hành ở mức trung bình. Trong những trường hợp này, việc theo dõi sát kết quả QC để chủ động hiệu chuẩn khi cần thiết giúp phòng xét nghiệm duy trì độ chính xác mà không gây gián đoạn hoạt động.

Ngoài hiệu chuẩn định kỳ theo kế hoạch, hiệu chuẩn theo sự kiện cũng đóng vai trò không thể thiếu. Các thay đổi như thay lô hóa chất, bảo trì kỹ thuật hoặc kết quả QC có dấu hiệu lệch đều là tín hiệu cho thấy máy sinh hóa cần được hiệu chuẩn lại. Sự kết hợp hài hòa giữa hai hình thức này giúp bảo đảm chất lượng xét nghiệm một cách bền vững.

Quy trình hiệu chuẩn máy xét nghiệm sinh hóa cần lưu ý những gì?

Để quá trình hiệu chuẩn máy phân tích sinh hóa đạt hiệu quả và phản ánh đúng năng lực đo của thiết bị, Quý khách cần chú ý một số điểm kỹ thuật quan trọng ngay từ đầu.

• Chuẩn bị dung dịch hiệu chuẩn phù hợp với từng thông số xét nghiệm và đúng theo khuyến cáo của nhà sản xuất, bảo đảm dung dịch còn hạn sử dụng và được bảo quản đúng điều kiện nhằm tránh sai lệch kết quả.
• Kiểm tra tình trạng máy trước khi hiệu chuẩn, bao gồm nhiệt độ buồng phản ứng, hệ thống quang học, kim hút mẫu và mức độ ổn định của máy, nhằm bảo đảm thiết bị đang ở trạng thái vận hành tối ưu.
• Thực hiện hiệu chuẩn theo đúng trình tự kỹ thuật, tránh bỏ sót bước hoặc thao tác sai có thể làm lệch đường chuẩn.
• Đánh giá kết quả sau hiệu chuẩn thông qua chạy mẫu QC trước khi đưa vào phân tích mẫu bệnh phẩm, nhằm xác nhận rằng máy sinh hóa đã đạt độ chính xác cần thiết và sẵn sàng hoạt động.

Tóm lại, cơ sở y tế nên hiệu chuẩn máy xét nghiệm sinh hóa sau khi di chuyển máy, thay lô hóa chất mới hoặc kết quả QC không đạt yêu cầu. Việc hiểu rõ chu kỳ, điều kiện và các lưu ý trong hiệu chuẩn máy sinh hóa giúp phòng xét nghiệm chủ động kiểm soát chất lượng, hạn chế sai số và nâng cao độ tin cậy kết quả. Đất Việt Medical đồng hành cùng Quý khách với đội ngũ kỹ sư chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm và tận tâm, hỗ trợ kỹ thuật tận tâm cùng cơ sở y tế trên hành trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.